مترو تن سی و سه پل را میلرزاند....
خبرنگار اصفهانی: مدتی پیش خبری همانند یک بمب از طریق رسانه ها در اصفهان و حتی در کشور موجی از انتقاد را برانگیخت که براساس آن بسیاری از مسئولین استان در اینباره به بیان دیدگاه و آخرین نتایج حاصل از تحقیقات کارشناسی پرداختند و آن خبر چیزی جز" برخورد مترو اصفهان با پایه های سی و سه پل " نبود. اگرچه به محض اطلاع رسانی این موضوع همه نهادهای مسئول در کشور ضمن رد تآئید آن اعلام کردند که هیچ برخوردی با سی و سه پل به وجود نیامده است اما باز هم خبرنگاران رسانه های مختلف و حتی برخی از مردم این شهر این موضوع را یک حادثه تاریخی دانسته و به آن دامن زدند به حدی که مدیر قطار شهری اصفهان در نشست مطبوعاتی خود به هیچ وجه نتوانست خبرنگاران را نسبت به این موضع خود راضی کند البته مهندس زعفرانی پس از شکستن سکوت یکساله و بدون ارائه مدارکی برای اثبات بیان خود در اینباره سخن میگفت و گاهی از اوقات تنها با توسل به دادمان اهل بیت و قسم فراوان برخورد مترو با سی و سه پل را یک شایعه میدانست و کمتر کسی ممکن است که با مظلوم نمایی بتواند این موضوع را پذیرا باشد چرا که این موضوع به حدی در کشور رشد پیدا کرده که رسانه های داخلی به بررسی کامل آن پرداخته اند. خبرگزاری میراث فرهنگی به عنوان اولین رسانه های اطلاع رسان در اینباره به نقل از بیان یک منبع آگاه نوشته است: تونل شرقي خط "شمال- جنوب" پروژه متروي اصفهان، پس از گذشتن از زير زاينده رود با انحراف از DTA يا مسير خود، درکنار سي و سه پل در حدود 30 رينگ( طولي برابر با ۴۰ متر) به اشتباه حفاري کرده است.»
وي افزود:« اين در حالي است که تونل غربي در اين خط براساس DTA خود حرکت کرده و در اين مسير تاکنون مشکلي وجود نداشته است.»
اين منبع که نخواست نامش فاش شود درخصوص ويژگي هاي دستگاه مورد استفاده در پروژه متروي اصفهان اظهار داشت:« دستگاه TBM مورد استفاده در حفاري تونل متروي اصفهان، از نوع EPB بوده که جهت حفاري خاک هاي نرم طراحي و ساخته شده است. اين دستگاه در هر عمليات حفاري، به طول يک و نيم متر متوقف مي شود تا کار رينگ گذاري انجام و سپس حفاري دوباره آغاز مي شود.»
وي گفت:« تا پيش از رويارويي با اين مساله، کمترين زمان حفاري در اين پروژه 15 دقيقه و بيشترين زمان حفاري در حدود 2 ساعت بوده است ولي تاکنون هيچگاه اين زمان 24 ساعت به درازا نکشيده بود. وقتي يک حفاري توسط EPB، 24 ساعت به طول انجامد بيانگر آن است که دستگاه با مصالح غيرعادي روبرو شده است.»
وي افزود:« در واگن هاي حمل خاک هاي حفاري شده، مصالح غيرمعمول مشاهده شده که به قسمتي از پي يک سازه شباهت دارد و اين احتمال مي رود که دستگاه حفار تونل شرقي، حين گذر از زير زاينده رود و در هنگام انحراف از مسير، با رمپ جنوبي سي و سه پل برخورد کرده و اين مصالح غيرعادي قسمتي از پي سي و سه پل باشد که درصورت صحت اين مساله و آسيب وارد آمدن به پي اين پل تاريخي، احتمال نشست آن در زمان جاري شدن مجدد آب در رودخانه زاينده رود وجود دارد. هرچند تاييد قطعيت اين احتمال نيازمند بررسي هاي بيشتر است.»

اين کارشناس سازمان قطار شهري اصفهان به حضور کارشناسان آلماني شرکت نقشه بردار اين پروژه براي بررسي موضوع و ارايه راهکار در اصفهان اشاره کرد و خاطر نشان ساخت:« کارشناسان شرکت آلماني VMT GmbH که نقشه برداري اين پروژه را برعهده داشته است به دعوت سازمان قطار شهري اصفهان به اين شهر آمده و پس از بررسي هاي لازم در نامه اي سه گزينه را پيشنهاد داده اند که اجراي هرکدام از اين سه گزينه مستلزم تغييراتي بنيادين در مسير و يا جابجايي برخي ايستگاه هايي است که تا به امروز با صرف هزينه هاي زيادي ايجاد شده اند.»
وي اضافه کرد:« همچنين در بخشي از اين نامه، کليه ايرادات پيمانکار که شرکت الموت است به وي تذکر داده شده و تمامي مسئوليت اين مشکل و حل آن را با استناداتي از خود ساقط مي کند.»
اين کارشناس با اشاره به دو گزينه که هم اکنون پيش روي سازمان قطار شهري اصفهان و پيمانکار آن وجود دارد، گفت:« يا بايد محل ايستگاهي که هم اکنون در ابتداي خيابان چهارباغ بالا وجود دارد را 170 متر به سمت جنوب انتقال دهيم که درنتيجه فاصله آن تا ايستگاه بعدي به شدت کم و غيرمعقول خواهد شد و يا شفتي عمودي در مقابل دستگاه حفار زده شود تا بازوي کاتر هدر(Cutter header) آسيب ديده آن را تعمير و يا دستگاه را از مسير منحرف شده به مسير اصلي بازگردانيم. ايجاد اين شفت عمودي حدفاصل سي و سه پل و هتل سوئيت (در ابتداي خيابان چهارباغ بالا) باتوجه به توقف دستگاه در نزديکي رمپ جنوبي سي و سه پل، به احتمال زياد با مخالفت سازمان ميراث فرهنگي مواجه خواهد شد.»
رسانه های غربی نیز با چنگ زدن به این موضوع در تلاشند تا موجی از نا آرامی را در کشور پدید آورند به نحوی که این رسانه ها با افراد مختلف در اینباره به گفتگو پرداخته اند که گفتار آنها از صحت برخورد مترو با سی و سه پل خبر میدهد اما همچنان مسئولین در تلاشند تا عدم صحت این موضوع را به طور رسمی اعلام کنند به عنوان مثال دکتر ش-س فعال میراث فرهنگی در اصفهان از دلایل انحراف دستگاه حفار مترو و نتایج آن میگوید: خط پروژه اشتباه طراحی شده است وظاهراً به این دلیل که انجام آن به شرکتی که سازندهی سیستم نقشهبرداری بوده، واگذار نشده است انحراف به وجود آمده است دوم اینکه گفته میشود که مونیتور نقشهبرداری معیوب بوده و اقدامی در جهت تعمیر آن انجام نشده است سوم اینکه دوربین دستگاه نقشهبرداری به موقع سرویس نشده و خب طبیعتاً از دقت لازم برخوردار نبوده است و چهارم اینکه شدت لیزر دستگاه مونیتور نقشهبرداری هم دستکاری شده است. وی با علم به یقین از برخورد مترو با پایه های سی و سه پل خبر میدهد و میگوید: گزارشها حاکی از این است که این انحراف در نزدیکی سی و سه پل انجام شده است و دو دلیل عمده هم برای این قضیه ذکر شده است.
یکی اینکه مصالح خروجی حاصل از این دستگاههای حفار که در واگنها تخلیه شده و قرار است از آن محل خارج بشود، مصالحی هستند که عمدتا با مصالح قبلی متفاوتند و این امر نشان میدهد که احتمالاً این دستگاه حفاری با یک شیء سخت که حالا ممکن است پایههای پل باشد، برخورد کرده است.
همچنین مدت زمان حفاری هم طولانی شده و نزدیک ۲۴ ساعت طول کشیده که باز نشان میدهد که ما با مقاومت مصالح روبهرو شدهایم که این زمان را طولانی کرده است. این فعال میراث فرهنگی در اصفهان به تخریبها و تخلفات گستردهای اشاره میکند که ظرف چند سال گذشته به میراث فرهنگی این شهر آسیبهای فراوانی وارد کرده است: از تخریب حمام صفوی خسروآقا و سردر کاخ هزارجریب تا بلند مرتبهسازی در حریم زایندهرود و احداث برج جهاننما، و حالا هم گذر مترو از زیر محور تاریخی چهارباغ و سی و سه پل و میگوید:
در اکثر این موارد مدیران میراث فرهنگی، مدیران شهرداری و مدیران شورای شهر سعی کردند که این تخلفات را به نوعی توجیه کنند و معمولاً از زیر بار مسئولیت خودشان شانه خالی کردهاند.
اما مدیران استان در اینباره به اتفاق نظراز عدم برخورد با سی و سه پل خبر میدهند به نحوی که مدیر قطار شهری به محض وقوع این موضوع با خبرنگاران به گفتگو پرداخت و گفت:دستگاه حفار (TBM) هنگام عبور از زير رودخانه زايندهرود از مسير اصلي خود منحرف شده است. اين دستگاه پيش از اين درحال حفر تونل مترو از فاصله 40 متري سي و سه پل بوده است.
زعفراني در اين جلسه با تاييد خبر انحراف دستگاه TBM از مسير اصلي خود در تونل شرقي خط شمال به جنوب مترو اصفهان گفت:« خاک اصفهان داراي بافتي شن و ماسهاي است و همين امر شرايط مناسبي را براي حفاري ايجاد کرده بود که تا امروز ما مشکلي با اين دستگاه به لحاظ فني نداشتيم. اما به دليل نقص فني در دوربين دستگاه حفار در تونل شرقي که در نامه شرکت VMT آلمان نيز به آن اشاره شده با انحراف 35 تا 40 متر طولي از مسير اصلي منحرف شدهايم. و در حال حاضر حفر اين تونل متوقف شده است.»
وي در اين جلسه با کشيدن نقشه چگونگي انحراف تونل روي تابلو اطاق خود گفت:« ما با فاصله 40 متر که مورد تاييد سازمان ميراث فرهنگي بوده در حال عبور از زير زاينده رود بوديم که دستگاهTBM 6/30 متر از مسير خود منحرف شد و به اين ترتيب درحالي که به پايان عرض رودخانه نزديک ميشديم در فاصله 7/33 متري سي و سه پل متوقف شديم.

وي از تاييد کارشناسان سازمان ميراث فرهنگي از عبور تونل مترو از زير زاينده رود خبر داد و گفت اين کار با نظارت کامل کارشناسان اين سازمان انجام ميگيرد.
همچنين زعفراني در طول سخنان خود تاکيد کرد که هر حرف راستي را نميزند ولي هيچ وقت دروغ نميگويد.درحالي که گفته ميشود احتمالا دستگاه TBM با رمپ سي و سه پل برخورد کرده است، رئيس سازمان قطار شهري اصفهان گفت: «بر اساس مطالعات ژئوتکنيک ما با جوش سنگ مواجه شديم. و به همين دليل حفاري در اين نقطه 24 ساعت به طول انجاميده است.»
به گفته وي پيش از اين نيز حفاري 24 ساعته در چند نقطه ديگر تونل هم اتفاق افتاده است. اما زعفراني هيچ صحبتي درباره احتمال برخورد دستگاه حفار مترو به رمپ سي و سه پل نکرد.
وي افزود: «در حال حاضر ما با موفقيت کامل از رودخانه رد شدهايم. تونل غربي از رودخانه 150 متر و تونل شرقي 60 متر فاصله دارد و تنها قسمتي که از کل مسير تونل مترو حفاري نشده که از ابتداي خيابان چهارباغ بالا تا خيابان شريعتي است.
زعفراني در ادامه با تاييد خبر نشست خاک در طول مسير حفاري تونل مترو که تا پيش از اين به تاييد کارشناسان مستقل نيز رسيده بود، گفت: «ما در طول اين مسير نشست کمتر از حدود يک سانتيمتر داشته ايم»
اين در حالي است که پيش از اين کارشناسان به نشست تا 8 سانتي متر به ويژه در محور چهرباغ هم اشاره کرده بودند.
زعفراني با اشاره به اين که بحث مترو و چهارباغ در اصفهان سياسي شده است، گفت: «زماني که من رياست سازمان قطار شهري را برعهده گرفتم هر دو دستگاه تي بي ان وارد چهارباغ شده بود و دستگاه قضايي از اين امر مطلع بود.»
اين درحالي است که زعفراني در خردادماه سال 1387 سمت رياست سازمان قطار شهري را برعهده گرفت و شوراي شهر اصفهان تا تابستان همان سال مدام از عبور تونل مترو از زير خيابان چهارباغ عباسي اظهار بي اطلاعي ميکردند و حتي چندبار خبر عبور مترو از زير اين خيابان تاريخي را تکذيب کردند.
زعفراني درباره انحراف تونل مترو گفت: «انحراف تونل مترو اصفهان تقصير پيمانکار (شرکت الموت) بوده و به اين ترتيب هزينه تغيير محل ايستگاه مترو که اکنون بايد جاي آن عوض شود نيز به عهده اين شرکت است.»
وي در پايان سخنان خود قول داد که به زودي بازديدي براي خبرنگاران اصفهان درنظر بگيرد تا از چگونگي ايجاد تونل مترو گزارش تهيه کنند.
اما اینبار شهردار اصفهان با ابراز تاسف برای کسانی که شهر را با شایعات دچار تشویش و نگرانی می کنند اعلام کرد: روشن شدن موضوع انحراف دستگاه حفاری تونل مترو و كذب بودن شايعه آسيب رسيدن به سي و سه پل بي آبروگي شايعه پراكنان را در پي داشت.
به گزارش ایمنا، دکتر سید مرتضی سقاییان نژاد با اشاره به شایعات اخیر در خصوص انحراف دستگاه حفاری تونل مترو به سمت پل سی وسه پل و آسیب رسیدن به این پل افزود: خوشبختانه با برگزاری مصاحبه مطبوعاتی مدیرعامل سازمان قطار شهری سقم مباحثی که در زمینه آسیب به پل سی وسه پل با انحراف دستگاه حفاری مطرح شده بود مشخص گردید.

وی با ابراز تاسف از این که هر چند صباحی برخی از خبرگزاری ها با عنوان میراث فرهنگی و یا عناوین دیگر با شایعه پراکنی شهر را دچار تشویش می کنند،تصریح کرد:متاسفم که برخی با مطرح کردن شایعاتی اذهان عمومی را تشویش و پریشان می نمایند این درحالی است که با روشن شدن قضیه بی آبروگی برای آنها در بر دارد.
شهردار اصفهان توضیح داد: حفاری تونل قطار شهری در مسیر رودخانه بدون بروز هیچ مشکلی مدت زیادی است انجام شده اما در ابتدای خیابان چهارباغ بالا درتونل شرقی مترو دستگاهTBM در هنگام حفاری به دلیل دست کاری در سیستم برنامه آن دچار 6 متر انحراف به سمت شرق شده همچنین این پیچش به هیچ وجه به طرف پل سی وسه پل نبوده و در همان قسمت این دستگاه متوقف شده است تا بررسی های کارشناسی وفنی جهت رفع این مشکل صورت گیرد.وی با بیان این که گزینه های مختلفی برای رفع نواقص فنی دستگاه TBM مطرح شده است اضافه کرد: با استفاده از این راهکارها همانند طرح وبرنامه مشکل فنی این دستگاه مرتفع خواهد شد واجرای این طرح بزرگ شهری ادامه می یابد
رئیس شورای شهر اصفهان نیز در این میان از نظارت این شورا خبر داد و ضمن رد این شایعه گفت: هیچ لطمه و آسیبی به این پل تاریخی نرسیده است
رييس شوراي اسلامي شهر اصفهان با تكذيب خبر برخورد دستگاه حفار تونل متروي اصفهان با پي رمپ جنوبي سي و سه پل تصريح كرد: هيچ لطمه و آسيبي به اين پل تاريخي نرسيده است.
عباس حاج رسوليها افزود: تونل تحتاني بستر زاينده رود از فاصله ۱۵۰متري و از عمق ۲۰متري پل مذكور عبوركرده و هيچگونه برخوردي ميان دستگاه حفار تونل با پيهاي اين پل صورت نگرفته است.
وي بابيان اينكه اين شورا روي عمليات حفاري مترو اصفهان نظارت دارد، اظهار داشت:برگشت اين انحراف كار سختي نيست و با قوسهايي كه براي عبور مترو مشكل ساز نباشد براحتي اين انحراف جبران ميشودوي تصريح كرد:عمليات حفاري تونل شمال - جنوب مترو اصفهان تا پايان سال جاري كامل ميشود و زمان بهره برداري مترو نيز از زمان انعقاد خريد واگن هاي مترو به مدت دو سال است.
وي مشكل اصلي متروي اصفهان را در بخش خريد واگن دانست و اظهار داشت: در اين بخش هنوز هيچگونه اقدامي صورت نگرفته است و ضمن انعقاد قرارداد خريد واگنهاي مترو، بهره برداري از متروي اصفهان دو سال بعد خواهد بود حال با اینکه تمامی مسدولین ذیربط اعلام کرده اند که هیچ برخوردی بین مسیر مترو اصفهان با سی و سه پل به وجود نیامده است اما اصرار برخی رسانه ها و افراد بر این موضوع همچنان ادامه دارد. با اعلام این نظرات اگرچه تا حدی میتوان به نتیجه نهایی دست پیدا کرد اما هنوز به واقع نمیتوان اذعان داشت که کدام یک از طرفین حق با آنهاست. به نظر می آید مترو اصفهان از همان ابتدای کار چندان پروژه خوش یمنی نبوده چرا که مدتی عدم تخصیص بودجه آن و پس از آن چگونگی عبور از خیابانهای چهارباغ، شمس آبادی، باغ گلدسته و سپس عدم خرید واگنها به دلایل مخلف و در حال حاضر برخورد یا عدم برخورد آن با پایه های سی و سه پل سوژه خبری رسانه ها بوده است. امیدواریم روزی فرو ریزی این اثر تاریخی به دلیل نشست در آب و تضعیف پایه ها و یا سوار شدن شهروندان بر سی و سه پل به جای مترو سوژه رسانه ها نباشد چون آنوقت باید سی و سه پلی به قدمت 400 سال مجددآ ساخته شود.
حالا تصمیم با شما........!!